Finland và Scotland thí nghiệm với chế độ Căn bản lợi tức phổ thông

(Finland, Scotland Experiment With Universal Basic Income)

PranshuRathi, International Business Times Tue, Jan 3 12:10 AM PST

Trong một nỗ lực chống thất nghiệp, nghèo đói và bất bình đẳng trong xã hội, Finland và Scotland đang có một thí nghiệm táo bạo về chương trình “Căn bản lợi tức phổ thông” (UBI) cho mọi công dân bất kể tình trạng có hay không có việc làm.

Chương trình bắt đầu tại Finland với 2 ngàn người tham dự, chọn lựa từ các người nghèo đang nhận trợ cấp thất nghiệp hay trợ cấp về lợi tức. Mỗi người sẽ nhận 560 euros (587 dollar) hàng tháng trong một chu kỳ 2 năm từ bộ An Sinh Xã Hội của Liên Bang và số tiền này miễn thuế.

Tại Scotland, kế hoạch đang được hội đồng thành phố Fife và Glasgow soạn thảo vì ngân sách chưa thỏa thuận.

Theo Jamies Cook, đứng đầu hội Nghệ Thuật Hoàng Gia (Royal Society of Arts), ngân sách có thể từ một tín dụng đặc biệt hay thiện nguyện hay có thể từ trợ cấp của nhà nước.

Tuy nhiên cả hai quốc gia chương trình UBI chưa thể coi như thường trực như trợ cấp thất nghiệp. UBI còn đang thử xem tác dụng có giảm bớt nghèo đói tại 2 nước kể trên. Finland hy vọng cải thiện hệ thống an sinh quá cồng kềnh và tốn kém với con số thất nghiệp 8.1 %.

UBI có thể là tương lai cho mọi người?

Một số quốc gia đang thử  dự án UBI như tại Hòa Lan, Canada, Kenya, Uganda và Brazil dường như ngay tại Silicon Valley (Mỹ) cũng có thí nghiệm tương tự. Theo báo cáo về sự đột phá của kỹ thuật và máy tự động (automation) đã đưa đến sự ra đời của UBI.

Theo Elon Musk, người sáng lập công ty SpaceX, hãng xe điện Telsa, đã nói với đài CNBC, “chúng ta không có chọn lựa nào khác,  chắc chắn chúng ta sẽ  đến với UBI hay tương tự như vậy vì các hệ thống tự động, chúng ta không thể là khác hơn và đó là điều sẽ xảy đến”.

Ngày 8-12 2016, Economic Security Project là một dự án gồm các nhà kỹ thuật và hoạt động xã hội  như Chris Hugh (sáng lập công ty Facebook), Alan Altman (chủ tịch sáng lập công ty Y Combinator) và đại diện của hơn 100 tổ chức khác thông báo trợ cấp 10 triệu để nghiên cứu UBI trong vòng 2 năm tới.

Theo báo cáo của White House ngày 20-12-2016 tiên đoán 47 % công việc làm tại Mỹ sẽ lâm nguy vì các máy điện tử tự động & thông minh. Tuy rằng sự kiện này có thể xảy ra trong nhiều thập niên, vì các công ty như LinkedIn, Upwork và Opportunity còn phải kiếm các chuyên viên về programming.

Finland đang cho 2000 công dân với lợi tức bảo đảm

(by Ivana Kottasova  @ivanakottasovaJanuary 3, 2017: 8:35 AM ET)

Finland đang thí nghiệm chương trình cấp lợi tức bảo đảm cho 2000 công dân cho dù họ có việc làm hay không. Đây là một nỗ lực để thử về một căn bản lợi tức phổ thông (Universal Basic Income: UBI). Mỗi tham dự viên sẽ nhận 560 Euro một tháng . Mục đích của UBI là giúp người lao động một sự an toàn lớn nhất, trong thời đại kỹ thuật đang lấn chiếm sức lao động của con người.  Nó cũng cho phép người thất nghiệp kiếm việc làm tạm thời  mà không sợ mất lợi tức thất nghiệp.

Chương trình kéo dài trong 2 năm. Người tham dự sẽ được chọn bất định (randomly) với tình trạng đang nhận tiền thất nghiệp hay trợ cấp lợi tức (income subsidy). Số tiền này sẽ không bị đánh thuế. Nếu thành công  sẽ được áp dụng cho toàn thể công dân trong tuổi trưởng thành.

Chính phủ Finland nghĩ rằng sáng kiến này sẽ tiết kiệm ngân sách trong thời gian dài. Điều này có thể khuyến khích những người thất nghiệp kiếm việc làm mà không sợ mất lợi tức thất nghiệp. Một số người thất nghiệp tránh việc làm phụ (part time job) vì tuy kiếm một số lợi tức nhỏ cũng đủ khiến trợ cấp thất nghiệp bị thu hồi.

Ngay tại thành phố Livorno, Italia, bắt đầu chương trình UBI với 100 gia đình nghèo nhất. Chương trình sẽ tăng thêm 100 gia đình khác. Mỗi gia đình nhận 500 euro hàng tháng. Thí nghiệm này cũng được thảo luận tại Canada, Iceland, Uganda và Brazil.

Tại Switzerland năm ngoái cũng đã cho mỗi công dân 2,500 /tháng nhưng kế hoạch bị bác trong cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc, hơn 75% bỏ phiếu chống. Thí dụ tốt nhất là Alaska, Mỹ, trợ cấp tiền mặt hàng năm cho mọi người từ năm 1980 với lợi tức khai thác dầu hỏa. Tổ chức BIEN  là nhóm vận động cho UBI cho rằng đây là hệ thống độc đáo nhất.

Bài được dịch từ các nguồn báo nói bên trên

Trần Công Lân

VA

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s