Con Người VN Dưới Góc Nhìn Từ Người và Ta

Những ai quan tâm đất nước và con người Việt Nam hôm nay, sẽ cảm thấy sót sa khi trên các trang mạng, một lá thư của một du học sinh người Nhật đến VN để du học bốn năm (có lẽ du học về phương diện văn hóa, chứ VN chẳng có một khoa học kỷ thuật nào để sinh viên Nhật đến học hỏi), và du học sinh đó viết một lá thư nói về người VN.

Tuy sót sa trước một cái nhìn khắc nghiệt nhưng rất là chính xác của một người Nhật đối với dân tộc chúng ta. Những lời bình luận của người du học sinh này — có cùng cái nhìn của những Con Người VN vẫn còn quan tâm đến Con Người và Đất Nước VN. Đây là một lời nói thật, dựa trên những sự thật mà du học sinh người Nhật này đã trãi nghiệm trên đất nước VN trong bốn năm du học. Lá thư được bắt đầu như sau:

 “Việt Nam – nhà giàu và những đứa con chưa ngoan

Tôi đang là một du học sinh Nhật, có hơn 4 năm sinh sống tại Việt Nam. Với ngần ấy thời gian, tôi đã kịp hiểu một đạo lý giản đơn của người Việt: “Sự thật mất lòng”. Song không vì thế mà tôi sẽ ngoảnh ngơ trước những điều chưa hay, chưa đẹp ở đây. Hy vọng những gì mình viết ra, không gì ngoài sự thật, như một ly cà phê ngon tặng cho mảnh đất này, tuy đắng nhưng sẽ giúp người ta thoát khỏi cơn ngủ gục – ngủ gật trước những giá trị ảo và vô tình để những giá trị thật bị mai một.

Tôi có một nước Nhật để tự hào

Tôi tự hào vì nơi tôi lớn lên, không có rừng vàng biển bạc. Song, “trong đêm tối nhất, người ta mới thấy được, đâu là ngôi sao sáng nhất”. Thế đấy, với một xứ sở thua thiệt về mọi mặt, nghèo tài nguyên, hàng năm gánh chịu sự đe dọa của hàng trăm trận động đất lớn nhỏ lại oằn mình gánh chịu vết thương chiến tranh nặng nề, vươn lên là cách duy nhất để nhân dân Nhật tồn tại và cho cả thế giới biết “có một nước Nhật như thế”.

Tôi tự hào vì đất nước tôi không có bề dày văn hiến lâu đời nên chúng tôi sẵn sàng học hỏi và tiếp nhận tinh hoa mà các dân tộc khác “chia sẻ”. Từ trong trứng nước, mỗi đứa trẻ đã được học cách cúi chào trước người khác. Cái cúi chào ấy là đại diện cho hệ tư tưởng của cả một dân tộc biết trọng thị, khiêm nhường nhưng tự trọng cao ngời.

Tôi tự hào vì đất nước tôi được thử thách nhiều hơn bất kỳ ai. Khi thảm họa động đất sóng thần kép diễn ra, cả thế giới gần như “chấn động”. Chấn động vì giữa hoang tàn, đổ nát, đói khổ và biệt lập, người ta chỉ nhìn thấy từng dòng người kiên nhẫn xếp hàng nhận cứu trợ và cúi đầu từ tốn cảm ơn. Không có cảnh hôi của, lên giá, cướp bóc, bạo lực nào diễn ra giữa sự cùng khổ. Chỉ chưa đầy một năm sau khi hàng loạt thành phố bị xóa sổ hoàn toàn, sự sống lại bắt đầu hồi sinh như chưa từng có biến cố nào đã xảy ra. Thế đấy, không có những thành tích to lớn để nói về nước Nhật nhưng thương hiệu “made in Japan”, là thương hiệu uy tín vượt trên mọi khuôn khổ, tiêu chuẩn khắt khe, được toàn cầu tôn trọng nhất mà tôi từng biết.

Bạn cũng có một nước Việt để tự hào

Nói Việt Nam là một “nhà giàu”, quả là không ngoa. Giàu tài nguyên, giàu truyền thống, giàu văn hóa… Nhưng con cháu của nhà giàu, sẽ phải đối mặt với những vấn đề nan giải của nhà giàu. Và không phải ai cũng biết cách sống có trách nhiệm trong sự giàu có ấy.

Thật đáng tự hào nếu bạn được lớn lên ở một đất nước được thiên nhiên ưu đãi với rừng vàng biển bạc. Đáng xấu hổ nếu xem đó là khoản thừa kế kếch xù, không bao giờ cạn. Thật tiếc đó lại là những gì tôi thấy. Tại các thành phố, chỉ cần nhà mình sạch sẽ là được, ngoài phạm vi ngôi nhà, bẩn đến đâu, không ai quan tâm. Ở các nhà máy, nếu không biết dồn rác thải ở đâu, họ sẽ cho chúng ra ngoài đường, sông suối, biển cả vì đó là “tài sản quốc gia” – đã có quốc gia lo, không phải việc của mỗi người dân. Tại một đất nước mà 80% dân số sống bằng nghề nông, đất đai, nước ngầm hầu như đã bị nhiễm độc, đến nỗi, người ta nói vui trong năm nữa thôi sẽ là thời đại của ung thư vì ăn gì cũng độc, không ít thì nhiều, không thể khác. Vì sao nên nỗi?

Thật đáng tự hào vì Việt Nam có 4000 năm văn hiến. Thật xấu hổ nếu 4000 năm văn hiến chỉ là một chương trong sách lịch sử chứ không được thể hiện trong cách hành xử đời thường. Thật buồn vì đó cũng là điều tôi thấy mỗi ngày.

Hãy chỉ cho tôi thấy rằng tôi đã sai nếu nói: Người Việt không biết xếp hàng, xếp hàng chỉ dành cho học sinh tiểu học; người Việt không biết tự hào về người Việt, nếu không thì Flappy Bird đã không phải chết yểu đau đớn; người Việt chửi hay còn hơn hát, cứ xách ba lô ra tới thủ đô một chuyến thì sẽ được mục sở thị; người Việt vẫn còn luyến tiếc văn hóa làng xã, giai cấp nếu không phải thế thì họ đã không đứng thẳng người chửi đổng và cúi rạp mình trước quyền lực bất công mà chẳng dám lên tiếng; người Việt có đôi mắt siêu hạng nhất vì nhìn đâu cũng thấy cơ hội để mánh mun, lọc lừa.

Tôi chưa từng thấy đất nước nào mà các bậc mẹ cha dạy dỗ con cháu cố gắng học hành để sau này là bác sỹ, phi công, thuyền trưởng… mà xuất phát không vì đam mê mà vì phong bì nhiều, đút lót dễ, giàu sang mấy hồi… Vì đâu nên nỗi?

Người Việt có một nền di sản độc đáo, một nguồn sức mạnh vô cùng to lớn, ai cũng nhìn thấy, chỉ có người Việt là không thấy hoặc từ chối nhìn thấy. Vì sao nên nỗi?

Tôi đang nhìn thấy một thế hệ, họ không còn biết phải tin vào điều gì, thậm chí còn không dám tin vào chính mình. Là một người Việt – khó lắm! Thật vậy sao?”

Đó chính là toàn bộ nội dung của một lá thư chan chứa nội dung thật của Con Người VN hôm nay. Điều buồn là người nước ngoài nhìn ra được sự thật đáng buồn, đáng lo ngại này. Thế nhưng người VN chúng ta, đa số không phải không thấy được vấn đề, vậy mà chúng ta tiếp tục tự ru ngủ với chính mình là rồi nhà cầm quyền hiện giờ sẽ thay đổi. Không! Điều này sẽ không bao giờ xảy ra bởi không có một nhà độc tài nào từ chối bỏ quyền hành nếu không có một lực đối kháng quần chúng đứng lên phát động một phong trào cảnh tỉnh.

Những điều mà người du học sinh Nhật đưa ra, thực sự — đạo diễn Trần Văn Thủy cũng đã nhìn ra vấn đề từ năm 1982, 1985 khi ông thực hiện hai phim tài liệu với cái tên Hà Nội Trong Mắt Ai (1982) và Chuyện Tử Tế (1985). Hai phim này đã bị cấm đoán mãi cho đến năm 1987, với sự can thiệp của cựu Tổng Bí Thư Nguyễn Văn Linh thì phim mới được trình chiếu tại VN.

Phim Hà Nội Trong Mắt Ai nói về những danh nhân ngày xưa; những quan, vua thời xưa biết lo cho cuộc sống của dân chúng, không coi trọng quyền hành và không lợi dụng quyền hành để làm giàu chính bản thân. Trong một đoạn phim có nói về vua Lê Thánh Tông. Dưới thời của vua Lê Thánh Tông, nhà vua lắng nghe tiếng nói của người dân. Chính vì thế mà nhà vua cho lập đình Quản Văn năm 1491, trong đình có một cái trống để dân có thể đến đó đánh trống kiêu oan cho những bất công mà người dân gặp phải. Khi nghe tiếng trống, quan phải đến nhận đơn của người dân và đưa cho vua xét xử. Đối với nhà cầm quyền VN hiện giờ, dân oan có đi biểu tình đòi đất thì bị công an chận đánh, hành hung và dùng đủ mọi cách để đàn áp tất cả những vụ kiện cáo của người dân. Những ông lớn như Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Phú Trọng sẽ nhắm mắt để công an muốn làm gì thì làm. Ngay cả chuyện ông Đoàn Văn Vươn dùng quyền tự vệ để bảo vệ tài sản đất đai của mình nhưng vẫn bị đi tù — dù rằng ông Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng và ông cựu Chủ Tịch Nhà Nước Lê Đức Anh, cho rằng nhà cầm quyền Tiên Lãng vi phạm luật. Người Việt Nam đi tù, gia đình ông Đoàn Văn Vươn là điển hình, cho cái vi phạm luật của người cầm quyền. Người VN không có quyền tự vệ mà chỉ có quyền thực thi những chỉ thị từ đảng cầm quyền dù rằng chỉ thị đó hoàn toàn sai trái. Và khi nhà cầm quyền sai trái — thì người đi tù là nạn nhân của sự sai trái đó, chứ không phải cá nhân trong bộ máy cầm quyền đi tù.

Dưới thời vua Lê Thánh Tông, vị vua này biết trọng dụng nhân tài, lắng nghe người dưới quyền của mình, và sẵn sàng thực hiện những gì mà người tài giỏi đưa ra những sáng kiến lợi nước, lợi dân. Còn nhà cầm quyền hiện giờ thì trọng dụng những người thất học — bởi người thất học mà có quyền và có tiền thì họ sẽ sẵn sàng phục vụ hết mình cho đảng. Những lời kêu gọi sửa đổi hiến pháp cũng chỉ là trò chơi dân chủ giả hiệu. Cuối cùng thì Quốc Hội bù nhìn thông qua bản hiến pháp mà đảng vẫn là lực lượng duy nhất lãnh đạo đất nước.

Cũng dưới thời vua Lê Thánh Tông, trong việc bang giao với người Trung Hoa, ông luôn luôn nhắc nhở với chính mình và với quan thần là “Ta Phải Giữ Gìn Cho Cẩn Thận, Đừng Để Ai Lấy Mất Một Phần Núi, Một Tất Sông Do Vua Thái Tổ Để Lại”. Nhà cầm quyền VN hiện giờ thì sẵn sàng làm tai sai cho Trung Quốc, nhường lãnh thổ, để hàng hóa Trung Quốc tràn ngập thị trường VN mà không cần biết sự nguy hại của hàng hoá đó ra sao, cho Trung Quốc toàn quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên của đất nước mà không cần biết sự ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân ra sao.

Cũng trong phim Hà Nội Trong Mắt Ai, đạo diễn Trần Văn Thuỷ có nhắc đến Chu Văn An, một quan đại thần của nhà Trần. Chu Văn An đã dâng sớ lên vua Dụ Tông để chém bảy nịnh thần vì những nịnh thần này đã làm nhiều điều vô đạo. Tuy nhiên, vua Dụ Tông không làm theo và Chu Văn An xin từ quan về quê dạy học và viết sách. Thời đại của hôm nay, hoặc thời đại 30 năm về trước — khi Trần Văn Thủy thực hiện bộ phim này — các nịnh thần càng ngày càng phát triển và sẵn sàng a dua với nhà cầm quyền VN để ăn trên ngồi trước — trong khi người dân thì sống cực khổ, bị hành tội bởi những công an chìm cũng như công an nổi.

Phim Chuyện Tử Tế có nhắc đến cách giáo dục trẻ em là “các em yêu quý, các em là những đứa trẻ hạnh phúc vì các em là con Hồng cháu Lạc. Giang sơn của các em là gấm vóc, thiên nhiên ưu đãi tài nguyên giàu có, tiền rừng bạc biển” . Trong khi đó học sinh Nhật được giáo dục là “các bạn nhỏ yêu quý, các bạn là những đứa trẻ bất hạnh. Bất hạnh bởi các bạn sinh ra ở một đất nước hoàn toàn không có tài nguyên, không hề được thiên nhiên ưu đãi. Một đất nước đã từng thua cuộc trong chiến tranh. Gương mặt của đất nước này, tương lai của các bạn là trong tay của các bạn”. Vâng! Chính sự giáo dục sát với thực tế này đã thúc đẩy người dân Nhật chịu học hỏi, lắng nghe để vươn lên, luôn luôn cải thiện sản phẩm của mình. Nhật tuy thua trận sau thế chiến thứ hai nhưng kinh tế của Nhật, hàng hóa của Nhật luôn luôn đứng đầu trên thế giới. Việt Nam đánh Pháp, đuổi Mỹ nhưng rồi kinh tế VN, xã hội Việt Nam ra sao? Là một hình ảnh tồi tàn, vô luật lệ, vô đạo đức mà cả dân tộc nhìn thấy nhưng vẫn mê ngủ, không tỉnh giấc.

Nền giáo dục của Việt Nam từ xưa cho đến nay, hoàn toàn đi ngược lại với thực tế thế nhưng những nhà lãnh đạo trong ngành giáo dục, tiếp tục nghe theo lời của đảng để giảng dạy những điều đi ngược lại với thực tế và thế giới. Chủ thuyết Cộng Sản đã hoàn toàn tan rã thế mà sinh viên VN vẫn tiếp tục học cái chủ thuyết đã bị khai tử từ năm 1990. Phải chăng chính sự giáo dục này đã làm giới “trí thức mới” của VN đã không còn đủ tư duy để nhìn rõ vấn đề và không đủ tâm để làm những chuyện gọi là tử tế trong cuộc sống?

Đạo diễn Trần Văn Thủy cho rằng, nếu như chúng ta dạy dỗ trẻ là “cái nhục của sự nghèo khổ cũng chẳng kém gì cái nhục của sự mất nước. Đừng nghe những lời tân bốc hão huyền vì các em à. Bi kịch và cả hài kịch thường xảy ra bất cứ ở đâu khi giữa cuộc đời và thuyết giáo là một khoảng cách quá xa”. Vâng! 30 năm về trước VN có thể đã không bị mất nước. Nhưng hôm nay, Việt Nam đã hoàn toàn bị sự thống trị của Trung Quốc mà các thái thú của hôm nay là đảng CSVN. Mất nước đấy nhưng có ai thấy được cái nhục mất nước kiểu mới, đầy nguy hiểm này?

Cũng trong phim Chuyện Tử Tế, đạo diễn Trần Văn Thủy nói “từ rất xa xưa, cha bác có dạy rằng, tử tế có trong mỗi con người, mỗi nhà, mỗi giòng họ, mỗi dân tộc. Hãy bền bỉ đánh thức nó, đặt nó lên bàn thờ tổ tiên hay trên lễ đài quốc gia. Bởi thiếu nó — một cộng đồng dù có những nỗ lực tột bực và chí hướng cao xa đến mấy thì cũng chỉ là những điều vớ vẫn. Hãy hướng con trẻ và cả người lớn đầu tiên vào việc học làm người, người tử tế — trước khi mong muốn và chăn dắt họ trở thành những người có quyền hành, giỏi giang hoặc siêu phàm”.

Vâng! Gần 30 năm về trước, đạo diễn Trần Văn Thủy đã nhìn ra được vấn đề. Nhìn ra vấn đề là nhà cầm quyền VN lúc bấy giờ, cũng như nhà cầm quyền hiện giờ, đều không phải là những con người tử tế. Chính không có cái tâm của người tử tế, họ sẵn sàng chà đạp tất cả nhân phẩm của con người, những giá trị của con người để họ tiếp tục cầm quyền, hưởng lợi. Họ làm việc không có trách nhiệm. Khi mà một công ty Nhật lên tiếng là đã chi phí 800 ngàn đô la cho các quan chức VN để được trúng thầu cho một công trình VN do chính quyền Nhật tài trợ. Vậy mà, sau khi điều tra, chẳng một ông quan nào cho rằng mình nhận hối lộ. Chẳng lẽ các quan hối lộ kêu lên — lạy ông tôi ở bụi này? Ngay cả những người đi điều tra hối lộ, chính những người này sẵn sàng nhận hối lộ thì lấy gì để điều tra sự hối lộ này? Cả nước tham nhũng, hối lộ, từ trên xuống dưới thì ai là người có đủ uy tín để làm chuyện điều tra? Và nếu chẳng mai ông Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Phú Trọng tham nhũng thì liệu các quan điều tra tham nhũng có dám phanh phui hay không? Hỏi tức đã trả lời. Sự tử tế hoàn toàn không có trong bộ máy cầm quyền của VN.

Điều đáng ngạc nhiên là 10 năm sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, với một bộ máy tuyên truyền đồ sộ, với một đội ngũ văn nghệ sĩ làm theo lời mong muốn của bề trên, tức là đảng CSVN, nhà cầm quyền VN, vậy mà còn có những con người có cái tâm để nhìn ra được vấn đề. Hà Nội Trong Mắt Ai và Chuyện Tử Tế là hai bộ phim nói lên cái tâm của người làm phim, nói lên cái tâm của một người dân đứng trước sự xuống cấp của đất nước.

Nhưng 30 năm sau kể từ khi hai bộ phim này được trình làng tại VN thì dân tộc ra sao? Vẫn là một sự ù lì, ru ngủ, chờ đợi và tiếp tục chịu đựng những đàn áp, áp bứt của bộ máy cầm quyền. Tuy rằng đã có những cuộc biểu tình của dân oan; những đấu tranh của sinh viên; những bản nhạc tranh đấu rất là nhân bản của nhạc sĩ Việt Khang; những tổ chức dân sự tiếp tục hình thành; sự ra tù vào khám của những nhà đấu tranh gồm có cả cựu đảng viên, giới làm truyền thông — tiếp tục xảy ra trước những đàn áp vô nhân cách của lực lượng công an và lực lượng côn đồ do công an nuôi dưỡng. Tất cả những hình ảnh trên vẫn chưa đủ để tạo ra một tiếng nổ thật lớn, thật to để đánh thức một dân tộc đã mê ngủ trong mấy chục năm qua. Chỉ khi nào dân tộc không mê ngủ, sẵn sàng đứng lên như bà Trưng, bà Triệu, Ngô Quyền thì chúng ta mới thoát được ách độ hộ kiểu mới của Trung Hoa mà đảng CSVN, nhà cầm quyền VN là những thái thú của thời đại.

Xin được chấm dứt bài viết này với một câu nói đầy ý nghĩa trong phim Chuyện Tử Tế.

từ rất xa xưa, cha bác có dạy rằng, tử tế có trong mỗi con người, mỗi nhà, mỗi giòng họ, mỗi dân tộc. Hãy bền bỉ đánh thức nó, đặt nó lên bàn thờ tổ tiên hay trên lễ đài quốc gia. Bởi thiếu nó — một cộng đồng dù có những nỗ lực tột bực và chí hướng cao xa đến mấy thì cũng chỉ là những điều vớ vẩn. Hãy hướng con trẻ và cả người lớn đầu tiên vào việc học làm người, người tử tế — trước khi mong muốn và chăn dắt họ trở thành những người có quyền hành, giỏi giang hoặc siêu phàm”.

Vũ Hoàng Nguyên

Dallas, TX

Tháng 4 năm 2014

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s