Trong cộng đồng Việt Nam, từ Mỹ đến Úc, đã có người viết một bản hiến pháp cho một Việt Nam tự do dân chủ. Những bản hiến pháp này dựa vào cơ chế hiện tại mà họ đang sống để dựng lên một bản hiến pháp cho Việt Nam tương lai. Đây là một cố gắng tốt. Nhưng rồi đến ¼ thế kỷ thứ 21, thực tế chứng minh là cơ chế Tam Quyền Phân Lập của Mỹ hoàn toàn phá sản.
Cơ chế Mỹ lúc được hình thành do những người tốt, có tâm niệm phục vụ xã hội để thành lập một cơ chế hầu tránh chuyện độc tài, độc quyền xảy ra mà họ đã từng trốn chạy từ bên Âu Châu. Tuy nhiên khi những người sáng lập ra nước Mỹ, tuy có lòng tốt, họ vẫn kỳ thị cho nên dù tuyên bố mọi người sinh ra bình đẳng nhưng thực tế, người nô lệ Mỹ đen, người phụ nữ hoàn toàn không có quyền đi bầu cử ở cái thời điểm trên. Tuy rằng sau này lỗ hổng đó được sửa đổi nhưng nhiều lỗ hổng khác được lộ ra và không thể nào sửa đổi dưới cơ chế đảng tranh hiện giờ.
Muốn đề nghị một cơ chế hiến pháp thì điều quan trọng phải hiểu được sinh hoạt của Con Người ra sao. Điều này ít ai quan tâm ngoại trừ Lý Đông A, người viết ra tư tưởng Duy Dân, khó hiểu bởi sự súc tích mà người đọc cần phải lắng đọng tâm để hiểu và diễn giải vào đời sống thực tế. Chính vì sự khó hiểu này, tư tưởng Duy Dân được viết từ hồi 1940 đến hôm nay vẫn chưa có bao nhiêu người nắm rõ để đem vào thực tế, gồm cả những người gọi là đảng viên Duy Dân.
Là người quan tâm đến Con Người và Xã Hội, Lý Đông A quan sát sinh hoạt của Con Người để từ đó ông dựng lên một cơ chế gọi là Cơ Năng Hiến Pháp. Ông không dùng từ ngữ Hiến Pháp mà ghép chữ Cơ Năng vào cái Hiến Pháp đó bởi ông tin rằng sinh hoạt của một cơ chế phải dựa vào thuyết Cơ Năng và Bản Vị từ tư tưởng Duy Dân thì mới đạt được hiệu quả cao.
Chính quyền được hình thành từ những Con Người quan tâm đến sinh hoạt của đời sống người và chính quyền được hình thành bởi cái mục đích là Thiết Kế và Chấp Hành Nhân Sinh chứ không phải là mục đích được lãnh đạo, được ăn trên nằm trước, được nằm trên luật mà hình ảnh sinh hoạt chính trị của Mỹ hiện rõ.
Tiêu chuẩn đầu tiên của những người tham gia vào công việc Thiết Kế và Chấp Hành Nhân Sinh này phải là người có đạo đức và phải từng phục vụ trong quân đội. Tại sao thế? Bởi một người không có đạo đức, họ sẽ xem thường đời sống của Nhân Sinh, họ sẵn sàng đưa ra những chính sách đi ngược lại đời sống của Nhân Sinh.
Những người lãnh đạo nằm trong Cơ Năng Hiến Pháp có những quyết định ảnh hưởng đến đời sống của người dân thuộc bên nhánh Chính Trị Tổng Cơ {Quốc Trưởng (tương đương với tổng thống), Trung Tâm Hội Nghị (quốc hội), Phê Phán Công Đường (cơ chế này các quốc gia hiện tại hoàn toàn không có)} đều phải đạt tiêu chuẩn đạo đức, nhân cách, tài năng và thời gian phục vụ bị giới hạn gồm cả tuổi tối thiểu và tối đa trong thời gian phục vụ cơ chế Chính Trị Tổng Cơ.
Vị Quốc Trưởng phải ở lứa tuổi 50-65 trong lúc tại vị. Thời gian phục vụ là 9 năm (được tái nhiệm một lần) cho một nhiệm kỳ. Tuy nhiên người viết bài này đề nghị là mỗi nhiệm kỳ 5 năm, được tái nhiệm một lần. Tức là tối đa Quốc Trưởng chỉ được phục vụ 10 năm.
Những người nằm trong Quốc Hội thì tuổi từ 40 đến 60 trong lúc tại vị. Mỗi một nhiệm kỳ là 4 năm và chỉ làm tối đa là ba nhiệm kỳ.
Phê Phán Công Đường phải ở tuổi 55 đến 70 nếu là những người có kinh nghiệm sinh hoạt trong cơ cấu chính quyền. Còn nếu tuyển chọn từ thường dân thì tuổi từ 60 đến 75 trong lúc tại vị. Những người trong cơ quan này chỉ phục vụ tối đa là 10 năm trong giới hạn tuổi đã ấn định. Vì là cơ quan phê phán cho nên đòi hỏi tuổi đời cao để có thể nhìn vấn đề rõ ràng trên lãnh vực Nhân Sinh hầu phê phán cho đúng sự việc, sự kiện.
Tất cả những người trong ba cơ cấu này bị kiểm soát bởi Kê Sát Viện (bên Hành Chính Tổng Cơ) về mặt Nhân Cách, Tư Cách.
Hành Chính Tổng Cơ là một cơ năng khác trong hệ thống lãnh đạo quốc gia. Hành Chánh Tổng Cơ có 6 viện: Nghiên Cứu Viện, Lập Pháp Viện, Hành Chính Viện, Quan Chính Viện, Tư Pháp Viện, và Kê Sát Viện. Đây là bộ phận hành chính, phục vụ cho nhu cầu của Chính Trị Tổng Cơ. Đây là cơ quan của những người chuyên môn cho nên thời gian phục vụ không bị giới hạn vì họ hoàn toàn không có những quyết định ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Họ chỉ dựa vào những hiểu biết của chuyên ngành mình để phục vụ nhu cầu của các bộ phận khác trong cơ cấu chính quyền.
Chi tiết của những cơ quan này sẽ được trình bài trong một số bài nói về Cơ Năng Hiến Pháp, được sửa đổi cho phù hợp với tình hình thực tế của thế kỷ thứ 21, tuy nhiên vẫn dựa vào nguyên tắc chính của tư tưởng Duy Dân là Con Người và cơ chế hầu tránh chuyện độc tài xảy ra.
Vũ Hoàng Anh Bốn Phương
Tháng 5 năm 2026 (Việt lịch 4905)